Dù cán cân thương mại tạm thời thâm hụt gần 3,3 tỷ USD, kết quả này không gây nhiều lo ngại, bởi bức tranh tổng thể cho thấy dòng chảy hàng hóa và sản xuất đang sớm sôi động trở lại ngay sau kỳ nghỉ cuối năm.
Nửa đầu tháng 1/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt khoảng 39,3 tỷ USD.
Công nghiệp chế biến tiếp tục dẫn dắt, khu vực FDI giữ vai trò chi phối
Trong kỳ, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 18 tỷ USD, tiếp tục được dẫn dắt bởi khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành công nghệ cao. Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện giữ vai trò trụ cột với hơn 4,2 tỷ USD, cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.
Các nhóm hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 2,1 tỷ USD; điện thoại và linh kiện khoảng 2 tỷ USD; dệt may đạt 1,4 tỷ USD, tiếp tục đóng góp ổn định vào tăng trưởng chung.
Bên cạnh đó, các ngành hàng truyền thống vẫn duy trì sức bền đáng chú ý. Xuất khẩu giày dép đạt 923 triệu USD, cà phê đạt 433 triệu USD và thủy sản đạt 417 triệu USD. Những con số này cho thấy, dù chịu tác động từ biến động thị trường và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, các ngành xuất khẩu lâu năm của Việt Nam vẫn giữ được vai trò nền tảng.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong nửa đầu tháng 1 đạt 21,3 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào nguyên liệu, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất. Đáng chú ý, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện nhập khẩu lên tới gần 8 tỷ USD, phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, đồng thời cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao.
Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò chi phối trong bức tranh thương mại. Trong nửa đầu tháng 1/2026, khối FDI đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 14 tỷ USD, chiếm gần 78% tổng xuất khẩu cả nước, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 15,3 tỷ USD, tương đương gần 72% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Thực tế này một lần nữa đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, nhằm gia tăng hàm lượng giá trị nội địa và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tăng trưởng sớm nhưng áp lực tái cấu trúc đã hiện rõ
Năm 2025 khép lại với dấu mốc lịch sử khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vượt 930 tỷ USD. Trên nền tảng đó, nếu tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng hai chữ số, mục tiêu cán mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026 được đánh giá là khả thi. Những tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm vì vậy mang ý nghĩa bền vững, không chỉ mang tính thời điểm.
Tăng trưởng thương mại năm 2025 được nâng đỡ bởi ba trụ cột chính là xuất khẩu, đầu tư công và du lịch. Xuất khẩu giữ vai trò đầu tàu nhờ cơ cấu hàng hóa nghiêng mạnh về điện tử và các ngành công nghiệp hướng xuất khẩu. Đầu tư công được đẩy mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông và kỹ thuật, tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhiều ngành. Trong khi đó, du lịch phục hồi vượt kỳ vọng, lượng khách quốc tế vượt mức trước đại dịch, kéo theo sự sôi động của các lĩnh vực dịch vụ, vận tải và thương mại.
Ở cấp địa phương, nhiều điểm sáng tiếp tục được ghi nhận. Lạng Sơn – cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng – kết thúc năm 2025 với kim ngạch kỷ lục trên 95 tỷ USD, tăng 44,6% so với năm trước và chiếm hơn 10% tổng kim ngạch cả nước. Việc áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh cùng đầu tư mạnh vào logistics đã góp phần duy trì thông quan thông suốt, tạo đà thuận lợi cho năm 2026.
Trong lĩnh vực nông lâm thủy sản, dù còn đối mặt với nhiều thách thức, các mục tiêu đặt ra cho năm 2026 vẫn khá tham vọng. Ngành thủy sản hướng tới kim ngạch xuất khẩu 11,5 tỷ USD, trong khi toàn ngành nông lâm thủy sản phấn đấu tăng trưởng 6–8%, hướng tới quy mô 95–100 tỷ USD trong giai đoạn 2026–2030.
Tuy nhiên, chặng đường phía trước không ít thách thức. Từ năm 2026, thương mại toàn cầu dịch chuyển mạnh sang các tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Các cơ chế như CBAM của EU, quy định chống phá rừng hay việc Mỹ tăng cường giám sát xuất xứ hàng hóa sẽ làm gia tăng chi phí tuân thủ, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải tái cấu trúc chiến lược theo hướng bền vững và dài hạn hơn.
Sau hơn một thập kỷ hội nhập sâu rộng, đặc biệt là giai đoạn nhiều biến động 2021–2025, xuất nhập khẩu Việt Nam đã tích lũy đủ nền tảng để bước vào chu kỳ phát triển mới. Giai đoạn 2026–2030 không chỉ là câu chuyện mở rộng quy mô, mà còn là quá trình tái định vị vai trò của Việt Nam trong mạng lưới thương mại toàn cầu, nơi xuất nhập khẩu tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt của nền kinh tế.
Theo VNDirect Research, nhịp điều chỉnh cận Tết phản ánh sự chậm lại của dòng tiền...
Chỉ trong tháng 1 đầu năm nay, Việt Nam xuất bán một loại hạt đã thu...
